UN-keurmerk op jerrycans uitgelegd

Wat betekent het, waarvoor is het bedoeld en hoe lees je de code?

Jerrycans worden gebruikt voor het opslaan en vervoeren van uiteenlopende vloeistoffen: van water en reinigingsmiddelen tot brandstoffen en chemicaliën. Niet elke jerrycan is echter geschikt voor elke toepassing. Het UN-keurmerk geeft aan of een verpakking voldoet aan internationale eisen voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.

In dit artikel leggen we uit wat het UN-keurmerk is, waarvoor het dient en hoe je een UN-code op een jerrycan moet lezen.

Wat is een UN-keurmerk?

Het UN-keurmerk is een internationale certificering voor verpakkingen die worden gebruikt bij het transport van gevaarlijke stoffen. De eisen zijn vastgesteld door de Verenigde Naties en worden wereldwijd toegepast binnen regelgeving zoals ADR (wegvervoer), IMDG (zeevervoer) en IATA (luchtvervoer).

Een jerrycan met UN-keurmerk is getest op onder andere:

• mechanische sterkte
• lekdichtheid
• val- en drukbestendigheid
• stapelbelasting
• geschiktheid voor het vervoeren van vloeistoffen binnen vastgestelde grenzen

Belangrijk: het UN-keurmerk heeft uitsluitend betrekking op het vervoer van (gevaarlijke) stoffen onder vastgestelde testcondities. Het zegt op zichzelf niets over geschiktheid voor langdurige opslag, drinkwatergebruik of specifieke producteigenschappen buiten het transportkader.

Wanneer is een UN-keurmerk verplicht?

Een UN-keurmerk is verplicht wanneer:

• een stof is geclassificeerd als gevaarlijk
• deze stof wordt vervoerd
• het vervoer plaatsvindt onder regelgeving zoals ADR

Voor intern gebruik, opslag op locatie of particuliere toepassingen is een UN-keurmerk vaak niet wettelijk verplicht, maar het kan wel extra zekerheid bieden over de mechanische eigenschappen van de verpakking voor transportdoeleinden.

Welke UN-keurcodes komen voor op Nipak jerrycans?

Onze jerrycans zijn onder andere uitgevoerd met de volgende UN-keurcodes:

• UN 3H1 / Y 1.9 / 200
• UN 3H1 / Y 1.9 / 150

Deze codes geven aan dat de jerrycans zijn goedgekeurd voor het vervoer van vloeistoffen binnen verpakkingsgroep II en III, onder vastgestelde testcondities.

Hoe lees je een UN-code?

Aan de hand van het voorbeeld UN 3H1 / Y 1.9 / 200:

• UN
  De verpakking is gecertificeerd volgens UN-normen.
• 3H1
  Type verpakking:
  • 3 = jerrycan
  • H = kunststof (bijvoorbeeld HDPE)
  • 1 = vaste, niet-verwijderbare sluiting
• Y
  Geschikt voor verpakkingsgroep II en III (middelmatig en laag gevaarlijke stoffen). Stoffen in verpakkingsgroep I vereisen zwaardere verpakkingen en vallen buiten deze classificatie.
• 1.9
  Maximale soortelijke massa van de vloeistof: 1,9 kg per liter.
• 200
  Hydrostatische testdruk: 200 kPa (testconditie binnen het UN-keurtraject).
• 24
  Het jaar van productie (bijvoorbeeld 2024).
• NL
  De landcode waar de verpakking is gecertificeerd (NL = Nederland).

Bij de variant UN 3H1 / Y 1.9 / 150 geldt dezelfde classificatie, met als verschil dat de hydrostatische testdruk 150 kPa bedraagt.

Over de drukwaarde (150 vs 200 kPa)

De waarden 150 en 200 kPa zijn testwaarden binnen het UN-keurproces. Ze geven geen continue werkdruk of universele toepasbaarheid aan. In de praktijk betekent een hogere testdruk doorgaans meer marge bij transportcondities, maar de geschiktheid blijft altijd afhankelijk van de te vervoeren stof, temperatuur, handling en de totale transportketen.

UN-keurmerk is geen universele garantie

Een veelvoorkomend misverstand is dat een UN-gekeurde jerrycan automatisch geschikt is voor alle vloeistoffen en toepassingen. Dat is niet het geval. Het UN-keurmerk:

• zegt niets over drinkwatergeschiktheid (dat valt onder andere normen/verklaringen)
• zegt niets over langdurige opslag of opslagcondities
• zegt niets over chemische bestendigheid op lange termijn (compatibiliteit en veroudering kunnen per stof verschillen)
• zegt niets over dampdoorlaatbaarheid of diffusie bij vluchtige stoffen
• geldt altijd binnen de gespecificeerde test- en gebruiksvoorwaarden

De geschiktheid van een jerrycan wordt altijd bepaald door de combinatie van vloeistof, toepassing en gebruiksomstandigheden.

Hoe lang is een UN-gekeurde jerrycan geldig?

Een belangrijk aspect van het UN-keurmerk voor kunststof verpakkingen is de houdbaarheidsdatum. Volgens de internationale ADR-regelgeving mogen kunststof jerrycans (HDPE) maximaal 5 jaar na de productiedatum worden gebruikt voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.

• Productiedatum: Deze vind je op de jerrycan, meestal in de vorm van een 'datumklok' (een cirkel met het jaartal in het midden en een pijl die naar de maand wijst).
• Vervanging: Zelfs als de jerrycan er nog goed uitziet, vervalt het wettelijke recht om er gevaarlijke stoffen in te vervoeren na 5 jaar. Dit komt door de natuurlijke veroudering en mogelijke brosheid van de kunststof door UV-licht en chemische inwerking.

Let op: Voor specifieke, zeer agressieve chemische stoffen kan de toegestane gebruiksduur korter zijn dan 5 jaar. Raadpleeg bij twijfel altijd het Veiligheidsinformatieblad (SDS) van de vloeistof.

"Let op: Hoewel de wettelijke grens 5 jaar is, kan de levensduur verkort worden door externe factoren. Met name langdurige blootstelling aan direct zonlicht (UV-straling) versnelt het verouderingsproces van HDPE. Controleer jerrycans die buiten worden gebruikt daarom regelmatig op verkleuring of broze plekken."

Wanneer is UN-keur vooral relevant?

UN-gekeurde jerrycans worden met name gebruikt voor:

• professioneel vervoer van vloeistoffen
• logistieke en industriële toepassingen
• transport van (gevaarlijke) stoffen binnen gereguleerde ketens
• situaties waarin naleving van ADR/transportregels van toepassing is

Voor toepassingen zoals wateropslag, huishoudelijk gebruik of noodvoorzieningen spelen vaak andere eigenschappen en verklaringen een grotere rol dan UN-certificering alleen.

Informatieve disclaimer

De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene toelichting op het UN-keurmerk en de bijbehorende coderingen. Wij stellen deze informatie zorgvuldig samen, maar kunnen niet uitsluiten dat interpretaties in specifieke situaties afwijken. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

De gebruiker blijft te allen tijde zelf verantwoordelijk voor:

• het selecteren van het juiste product
• het beoordelen van de geschiktheid voor de beoogde toepassing
• het testen van de verpakking onder daadwerkelijke gebruiksomstandigheden

Bij twijfel adviseren wij om deskundig advies in te winnen en/of aanvullende documentatie en regelgeving te raadplegen.

Vervolg

In aanvullende artikelen gaan wij dieper in op:

• jerrycans voor wateropslag
• wateropslag in noodsituaties
• jerrycans voor brandstoffen zoals benzine